Μια όμορφη,ξεχωριστή βραδυά ζήσαμε στους Αποστόλους γεμάτη Κρήτη χορό τραγούδι.
Ευχαριστούμε το λαογραφικό σύλλογο "χοροδρώμενα" για την ευγενική προσφορά του να μας παρουσιάσει παλιούς ξεχασμένους και μη χορούς: Λαζέδικος,Τριζάλης ,Ζερβόδεξος ,Μικρό- μικράκι,Εθιανό, Σούστα,Συρτό, Μαλεβυζιώτη και άλλους..Οπως πάντα εξαίρετος στο βιολί ο Μανώλης Πετρουγάκης ,ο συγχωριανός μας κατασκευαστής βιολιών και λύρας μας θύμισε τα παλιά αυθόρμητα γλέντια σε ρυθμούς ευρωπαικούς καικρητικούς.
Ο Αντωνης Μαλλιωτάκης πάντα πρόθυμος να σταθεί δίπλα μας να στηρίξει αφιλοκερδώς κάθε προσπάθεια μας και μουσική εκδήλωση.
Το Δ.Σ τους ευχαριστεί θερμά και όλου ςτους χωριανούς και φίλους που συμετέχουν και βοηθούν.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 8 άτομα, , τα οποία χαμογελούν, άτομα στέκονται

Η εικόνα ίσως περιέχει: 3 άτομα, άτομα χορεύουν, άτομα στη σκηνή και άτομα στέκονται

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΧΟΡΩΝ
ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ 22-9-2018


Ο σύλλογος «Χοροδρώμενα» αποτελείται από άνθρωπους που αγαπούν την Ελληνική Παράδοση. Επικεντρώνεται στην διδασκαλία Ελληνικών παραδοσιακών χορών από όλη την Ελλάδα, τον Πόντο, την Καππαδοκία, την Ερυθραία και φυσικά από την Κρήτη, καθώς και τη διδαχή ξεχασμένων Κρητικών χορών. 
Με αγάπη στην παράδοση προσπαθούν να μεταδώσουν τον τρόπο με τον οποίο εκφραζόταν, γλεντούσαν και τελικά κοινωνούσαν μεταξύ τους οι πρόγονοί μας, παρουσιάζοντας τον πλούτο που έχουν οι Ελληνικοί παραδοσιακοί χοροί, τα τραγούδια και οι περίτεχνες φορεσιές μας.
Η έδρα του συλλόγου βρίσκεται στην οδό Καποδιστρίου 15 στο Ηράκλειο, όπου πραγματοποιούτια τα μαθήματα και οι άλλες δράσεις του συλλόγου. Εκεί εκθέτονται και κάποια παλιά αντικείμενα καθημερινής χρήσης που χρησιμοποιούνταν παλαιότερα. 
Φέτος στα πλαίσια εκδηλώσεων του Δήμου Ηρακλείου στο κηποθέατρο Ν. Καζαντζάκης, όπως και άλλες χρονιές, έδειξαν τη δουλειά που γίνεται στο σύλλογο, παρουσιάζοντας χορούς και τραγούδια από την Κρήτη, τη Θεσσαλία, την Ήπειρο και τα νησιά.
Ο χοροδιδάσκαλος των "Χοροδρώμενων" ο Τριτσάρης Νικήτας έχει καταγωγή από το Μεγάλο Κάστρο (Ηράκλειο) της Κρήτης και ασχολείται με τους Ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς από το 1989, με πολλές εμφανίσεις ως χορευτής και ως δάσκαλος εντός και εκτός Ελλάδας.
Έχει διδάξει Κρητικούς χορούς στο Λύκειο Ελληνίδων Δράμας τα έτη 1995 και 1996 και την ίδια περίοδο στο σύλλογο Κρητών Δράμας και στο στέκι Κρητών Φοιτητών Θεσσαλονίκης.
Διδάσκει Ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς σε συλλόγους του Ηρακλείου από το 2002 μέχρι και σήμερα. 
Έχει διενεργήσει έρευνα και καταγραφή Κρητικών παραδοσιακών χορών, αλλά και έχει συμμετάσχει σε αντίστοιχες δράσεις, μαζί με τον Γιώργο Κουγιουμουτζή και την Μαρία Τριτσάρη, και ιδίως του Εθιανού πηδηχτού, του Ιεραπετρίτη πηδηχτού, του Πρινιώτη και του Ζερβόδεξου, μεταβαίνοντας στους τόπους καταγωγής των χορών, επικοινωνώντας και καταγράφοντας ανθρώπους που χόρευαν ή έπαιζαν τους υπό έρευνα χορούς.
Κατασκευάζει χειροποίητες παραδοσιακές φορεσιές με δάσκαλό του τον Καλιάδη Θεοδόση που βρίσκεται στην Αθήνα. 
Με σεβασμό και μεράκι σε αυτό που κάνει μας γνωρίζει τον κόσμο της Ελληνικής λαογραφίας όπως εκφράζεται μέσα από τους χορούς μας, τις ενδυμασίες και τα έθιμα των προγόνων μας. Σε αυτά άλλωστε αντικατοπτρίζεται το μωσαϊκό των διαφορετικών Ελληνικών φυλών με τα τόσο διαφορετικά έθιμα, χορούς και μουσικές.

Σήμερα τα "Χοροδρώμενα" θα μας παρουσιάσουν Κρητικούς χορούς, γνωστούς και τους λεγόμενους ως ξεχασμένους. Στο πρώτο μέρος θα δείτε με τη σειρά:





ΣΙΓΑΝΟ

Ο αργός και γνωστός Σιγανός είναι ένας χορός που χορευόταν σε όλη την Κρήτη. Φημολογείται ως ο χορός του Θησέα. Απαντάται σε όλη την Ελλάδα με τη μορφή του συρτού στα τρία με διαφορετικές μουσικές και ύφος χορού.


ΕΘΙΑΝΟ

Ο Εθιανός είναι ένας από τους πηδηχτούς χορούς της κρήτης. Το 1995 ο Τριτσάρης Νικήτας μαζί με την αδελφή του Μαρία Τριτσάρη και τον γαμπρό του και δάσκαλό του Γιώργο Κουγιουμουτζή πήγαν στην Εθιά Ηρακλείου που βρίσκεται στα Αστερούσια όρη νότια του Ηρακλείου και κατέγραψαν τον Εθιανό πηδηχτό τον οποίο τους υπέδειξε και χόρεψε η Αριστέα Λουλάκη από την Εθιά.


ΤΡΙΖΑΛΗ

Ο Τριζάλης είναι χορός που προέρχεται από την επαρχία Αμαρίου Ρεθύμνου. Ανήκει στην κατηγορία των πηδηχτών χορών. Στις μέρες μας αποδίδεται κυρίως από γυναίκες, παλαιότερα όμως ήταν μικτός χορός. Θεωρούμε ότι είναι η απάντηση των γυναικών στον ανδρικό Πεντοζάλη.


ΠΕΝΤΟΖΑΛΗ

Ο Πεντοζάλης είναι χορός που χορευόταν στη Δυτική Κρήτη και η Παράδοση τον θέλει να έχει δημιουργηθεί γύρω στο 1770 όταν ο Δασκαλογιάννης παρακίνησε την Επανάσταση κατά τον Τούρκων και παρήγγειλε στον γνωστό μουσικό Κιώρο να του φτιάξει μια μελωδία για το "Πέμτο Ζάλο" όπως συνθηματικά ονόμασαν την πέμπτη προσπάθεια των Κρητών για ξεσικωμό για να απαλλαγούν από τον Τούρκο κατακτητή.


ΛΑΖΕΔΙΚΟΣ

Ο Λαζέδικος ή Λαζός, ή Λαζώτης, ή Λαζέος είναι ένας χορός διαφορετικός από τους υπόλοιπους χορούς τόσο στο πάτημα στο ύφος αλλά και στη μουσική. Καταγραφή του 1985 εμφανίζει τον χορό αυτό στο χωριό Χάρκια Ρεθύμνου. Επίσης αναφορά του Πετρίδη το 1984 θέλει τον χορό να χορεύεται στο χωριό Ζαρός Ηρακλείου οποίος είναι στη ρίζα του Ψηλορείτη. 
Ο χορός αυτός έχει σχέση με τους Λαζούς, όπως συχνά αναφέρονται, λανθασμένα όμως, οι Πόντιοι. Το πιο πιθανό η προέλευσή του να έχει να κάνει με την επαφή κατά τους Βαλκανικούς πολέμους των Κρητικών με τους Πόντιους.


ΣΟΥΣΤΑ

Ένας χορός αρχικά πολεμικός κατά πως φημολογείται, ανήκει και αυτός στους Πυρρίχιους χορούς, αλλά αργότερα παίρνει τη μορφή ερωτικού χορού. Η Σούστα συναντάται σε πολλά Ελληνικά νησιά χορευόμενη διαφορετικά.


ΣΥΡΤΟ ΚΡΗΤΗΣ Η ΧΑΝΙΩΤΗΣ

Ο Συρτός χορός κυκλικός και αργός συνήθως, απαντάται σε όλη την Ελλάδα. Ενδεχομένως να είναι η αρχαιότερη μορφή χορού στον Ελλαδικό χόρο. Χορεύεται σε όλη την Κρήτη και θεωρείται η προέλευση από τα Χανιά, εξ ου και ο χαρακτηρισμός συχνά ως Χανιώτης.
Στο πέρασμα του χρόνου μπορούμε να διακρίνουμε την επιρροή της Κρήτης σε κοντινά της νησιά, καθώς ο Μεσσαρίτικος Συρτός στα Κύθηρα και ο Ροδίτικος (ή Κρητικός) στη Ρόδο δεν είναι παρά ο Συρτός Κρήτης όπως χορεύεται στην Ανατολική και κεντρική Κρήτη.


ΜΑΛΕΒΥΖΙΩΤΗΣ Η ΚΑΣΤΡΙΝΟΣ

Ο Μαλεβυζιώτης όπως τον γνωρίζουμε είναι χορός που χορευόταν στην Κεντρική και και Ανατολική Κρήτη με διάφορες παραλλαγές. Είναι ένας Πυρρίχιος χορός και θέλει τον μύθο να προέρχεται από τους αρχαίους Κουρήτες όταν χόρευαν και χτυπούσαν τις ασπίδες τους για να μην ακούσει ο Κρόνος το κλάμα του Δία.
Παραλλαγή του είναι και ο Πάνω χορός της Καρπάθου.
Παλαιότερα οι γυναίκες κατέληγαν με το δεξί πόδι ελεύθερο και μπροστά και πίσω. Υπάρχουν διάφορες εικασίες για την ονομασία Μαλεβύζι. Μία από αυτές θέλει το όνομα να οφείλεται στο φρούριο Castel Malvisin ή Malvicino, από το οποίο σώζονται ερείπια σε λόφο, επάνω από τον οικισμό Κεραμούτσι. Η θέση λέγεται ακόμα και σήμερα Καστέλι. Σύμφωνα με την ετυμολογία, το φρούριο ήταν κακός γείτονας (ενετ. mal vicino) των επαναστατών. Νεότεροι ερευνητές απέδειξαν ότι η ονομασία οφείλεται στην πολιορκητική μηχανή malvesin, που ήταν σε χρήση κατά το Μεσαίωνα, η οποία ονομαζόταν από τους Γάλλους και mauvais voisin.


ΜΙΚΡΟ-ΜΙΚΡΑΚΙ

Το Μικρό-Μικράκι είναι ένας από τους ξεχασμένους χορούς και από αναφορές μαθαίνουμε πως χορευόταν στις Δυτικές επαρχίες του νησιού της Κρήτης.


(ΑΛΛΑΓΉ ΜΟΥΣΙΚΩΝ-ΒΙΟΛΑΤΟΡΑΣ)


ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ

Επίσης με τον Γιώργο Κουγιουμουτζή και την αδελφή μου πήγαμε και στην Ιεράπετρα του Νομού Λασιθίου το 1996 και συναντηθήκαμε με τον Βαγγέλη Βαρδάκη. Παραδοσιακό βιολάτορα ο οποίος είχε ασχοληθεί με τις μουσικές και τους ξεχασμένους χορούς της Κρήτης, από τον οποίο αντλήσαμε πληροφορίες για το μουσικό μοτίβο αλλά και για τον ίδιο τον χορό, όπως και για τον Πρινιώτη, τον Ζερβόδεξο, τον Αγγαλιαστό και τον Ξενομπασάρη.


ΖΕΡΒΟΔΕΞΟΣ

Ο Ζερβόδεξος είναι ένας χορός της Ανατολικής Κρήτης. Είναι χορός σκοπτικός και ξεκούραστος και συνήθως χορεόταν μετά από τους κουραστικούς πηδηχτούς χορούς προκειμένου η ομάδα να πάρει μια ανάσα για τη συνέχεια του γλεντιού